Bigvitaliteit

Varkenshouders hebben er belang bij dat dieren vitaal en gezond zijn vanaf de geboorte. Gezonde biggen die probleemloos opgroeien, zitten goed in hun vel en dragen bij een goed bedrijfsresultaat. 

Dat er toch varkens sterven, is een natuurlijk gegeven. De natuur heeft het varken zo ontwikkeld dat een zeug per worp grote aantallen nakomelingen (gemiddeld 14 biggen per keer per zeug) voortbrengt. Dit als ‘overlevingsstrategie’ om natuurlijke vijanden en biologische tegenslagen te compenseren.
Hoewel de sterfte van varkens een natuurlijk gegeven is, doen varkenshouders veel om de sterfte op hun bedrijf zo laag mogelijk te houden. Het onderzoekproject Bigvitaliteit richt zich vooral hierop.
Een van de belangrijkste maatregelen is gespecialiseerde zorg en/of uitgebreide arbeidsinzet rond het geboorteproces en in de eerste levensdagen van de biggen. Varkenshouders zien erop toe dat het geboorteproces vlot verloopt en de biggen helpen om snel biest (moedermelk) te drinken.

Overige maatregelen
Andere maatregelen die varkenshouders nemen om de sterfte te beperken, zijn:

  • Een goede hokinrichting in de kraamstal
  • Een optimaal stalklimaat.
  • Een goede gezondheid van de varkens.
  • Optimale voeding van de zeug.

Plan van aanpak
Juni 2016 heeft de varkenssector een plan van aanpak ‘Verlaging biggenuitval’ aangeboden aan de Tweede Kamer.  Hierin zijn de activiteiten opgenomen die bijdragen aan vitale biggen en minder sterfte, op de korte en op de lange termijn.

Wat is er al gedaan?
Begin 2017 is er een checklist bigvitaliteit opgesteld. Het is een praktische lijst met succesfactoren voor een betere bigoverleving in de kraamstal. Met het invullen van de checklist maakt een varkenshouder succesfactoren en verbeterpunten op het bedrijf inzichtelijk. Er zijn protocollen opgesteld met tips die helpen bij het oppakken van verbeterpunten. De varkenshouder werkt hierin nauw samen met zijn dierenarts en voeradviseur.

November 2020 is de brochure 'Voeding van zeugen in relatie tot bigvitaliteit' verschenen. De voeding van zeugen moet voldoen aan de dagelijkse behoefte en gericht zijn op het ontwikkelen van lichaamsreserves voor lange-termijnproductie en levensduur. Daarnaast is optimale voeding van de zeugen belangrijk voor een optimaal geboortegewicht van de biggen en voor een goede bigvitaliteit. De brochure geeft naast handvatten over voeding en drinkwater ook inzicht in het streefgewicht en spekdikte van de zeugen in verschillende stadia van inseminatie tot en met spenen. 

Voortgangsrapportages bigvitaliteit
Er zijn basis van de uitvoering van de werkplannen periodiek voortgangsrapportages opgesteld die ook aan de Tweede Kamer zijn toegezonden. De voortgangsrapportages bigvitaliteit kunt u hier raadplegen:

  1. voortgangsrapportage januari 2011
  2. voortgangsrapportage juni 2012
  3. voortgangsrapportage juli 2013
  4. voortgangsrapportage februari 2015
  5. voortgangsrapportage augustus 2015
  6. voortgangsrapportage januari 2017
  7. voortgangsrapportage juni 2018
  8. voortgangsrapportage maart 2019